Παρασκευή, 6 Οκτωβρίου 2017

Μια καλή αφορμή η έκθεση ΕΣΤΙΑ-ΖΩ της Bienalle στο Επταπύργιο (Γεντί Κουλέ)

φωτογραφίες Τάσος Ορφανίδης


Το Φρούριο του Επταπυργίου, γνωστό και με την οθωμανική ονομασία Γεντί Κουλέ, βρίσκεται στο βορειοανατολικό άκρο των τειχών της Θεσσαλονίκης, εντός της Ακρόπολης. Πύργοι και μεσοπύργια διαστήματα από παλαιοχριστιανικούς και βυζαντινούς χρόνους, συνδέονται με νεότερα κτίσματα του 19ου αιώνα.  



Η έκθεση ΕΣΤΙΑ-ΖΩ της biennale που φιλοξενείται στο Επταπύργιο (Γεντί Κουλέ) ,ήταν μια πολύ καλή αφορμή για να επιτραπεί στο κοινό η επίσκεψη σε χώρους του μνημείου, που μέχρι σήμερα παρέμεναν κλειστοί. 


Η έκθεση φιλοξενείται σε διάφορους χώρους του μνημείου, στον τριγωνικό πύργο , σε αύλειους χώρους, στο κεντρικό φυλάκιο, καθώς και στα κελιά της απομόνωσης.  Oι εικαστικές παρεμβάσεις είναι καλή ευκαιρία για να αμβλυνθεί η βεβαρημένη αρνητική ενέργεια, που κυριαρχεί στα σκοτεινά  κελιά.




Ανάμεσα σε πλήθος επισκεπτών, νοιώσαμε να έχουμε εμπλακεί  σε συναισθήματα ικανοποίησης για την αποκατάσταση του μνημείου και θλίψης για τον ρόλο που έπαιξε ως αποτρόπαια φυλακή .Ο χώρος του επισκεπτηρίου των φυλακισμένων με τα διπλά συρματοπλέγματα είναι η πρώτη αρνητική εντύπωση της μαύρης εποχής, τα κελιά ,η βιβλιοθήκη , ο περίδρομος , το  εκκλησάκι με την μικρό καμπαναριό του  και  η απομόνωση που προκαλεί πικρία, θλίψη και οργή . 






Από την πρώτη στιγμή όταν αποφασίσθηκε από την πολιτεία η αποκατάσταση του μνημείου, κυριάρχησε  η άποψη , μαζί με το φρούριο να παραμείνουν ζωντανά και τα νέα κτίσματα που κουβαλάνε μαζί μνήμες μαύρες από την περίοδο των φυλακών.


Όπως σημειώνουν οι επιμελητές ο τίτλος της έκθεσης κινείται μεταξύ τριών λέξεων: 1) τη λέξη «εστιάζω» που σημαίνει θέτω ως κέντρο, κύριο σκοπό του ενδιαφέροντός μου ή της δράσης μου, επικεντρώνω, εντοπίζω και συγκεντρώνω, 2) τη λέξη «εστία» που σημαίνει τζάκι, το οποίο αποτελούσε το βασικό και κεντρικό χώρο στο σπίτι και γι’αυτό συνδέεται και με την οικογενειακή συνοχή, το σπιτικό, το πνεύμα της οικογενειακής δομής και 3) τη λέξη «ζω» που σχετίζεται σαφώς με τη ζωή.



Η έκθεση πραγματεύεται διαφορετικές προσεγγίσεις της έννοιας της εστίας, της προσπάθειας εντοπισμού της και του τι αποτελεί τελικά εστία στη ζωή του καθενός. Με ποικίλα μέσα και αφορμή αφενός την προηγούμενη λειτουργία του Επταπυργίου ως φυλακές και τα πολιτικοκοινωνικά γεγονότα που διαδραματίζονται στις μέρες μας και αφετέρου τα προσωπικά του βιώματα, ο κάθε καλλιτέχνης διαχειρίζεται θέματα όπως την επιστροφή σε ένα χώρο μνήμης, στο αρχέτυπο και το φαντασιακό, την μετάβαση/πέρασμα, καθώς και την προσωρινή διαμονή, κατοίκηση, αναζήτηση, διαμόρφωση ενός νέου τόπου/εστίας.


Η έκθεση εντάσσεται στο Παράλληλο Πρόγραμμα της 6ης Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης «Φαντασιακές Εστίες» (30.09.2017-14.01.2018). Η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης οργανώνεται από το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και συγχρηματοδοτείται από την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης).   

Διάρκεια έκθεσης: 30 Σεπτεμβρίου-3 Νοεμβρίου 2017
Συμμετέχοντες: Ομάδα Horror Vacui (Αννίτα Αργυροηλιοπούλου, Ανδρέας Βούσουρας, Χαράλαμπος Δερμάτης, Αντιγόνη Καββαθά, Ανδρέας Λυμπεράτος, Ευσεβία Μιχαηλίδου, Βαρβάρα Σπυρούλη, Μάρθα Τσιάρα) https://horrorvacuiprojects.wordpress.com/     
Επιμέλεια: Μαρία Ξυπολοπούλου & Στρατής Πανταζής 


Καθώς διασχίζετε τον αύλειο χώρο για να ανεβείτε στον περίδρομο, θα μπορέσετε να επισκεφθείτε στο ισόγειο, τη μοναδική έκθεση φωτογραφίας με εικόνες από τους  θαλάμους των φυλακών, όταν διακόπηκε η λειτουργία τους "χώρος σιωπής,τόπος μνήμης,η φυλακή του Επταπυργίου" 
  

Θα ήταν μεγάλη παράλειψη να μη αναφερθώ στη μοναδική θέα της πόλης, που προσφέρεται από το τμήμα του  περίδρομου .







πηγή: http://www.archaiologia.gr,http://biennale6.thessalonikibiennale.gr

Τάσος Ορφανίδης