Παρασκευή, 11 Ιουλίου 2014

Ολίγον… έγκυος

Από την κτηνίατρο Aννέττα Μιχαήλ
Ψευδοκύηση είναι η κατάσταση στην οποία το θηλυκό έχει όλα τα συµπτώµατα και τη συµπεριφορά της εγκυµοσύνης, χωρίς να έχει ζευγαρώσει. Μπορεί να αντιµετωπιστεί χωρίς φαρµακευτική αγωγή;
shutterstock_128563736 WWW
H ψευδοκύηση (ή αλλιώς γαλακτόρροια ή κοινώς ανεµογκάστρι) αποτελεί ένα σύνδροµο κλινικών συµπτωµάτων που εµφανίζεται σε θηλυκούς σκύλους 2 – 3 µήνες µετά τον οίστρο. Αποτελεί «φυσιολογικό» φαινόµενο στις αστείρωτες σκύλες, αφού το 60% εµφανίζει συµπτώµατα µικρότερης ή µεγαλύτερης έντασης. Η ηλικία εµφάνισης των συµπτωµάτων ποικίλλει: στο 18% εµφανίζονται µετά τον πρώτο οίστρο, ενώ σε άλλα δεν εκδηλώνονται µέχρι την ηλικία των 4 ετών. Θηλυκά που έχουν εµφανίσει ψευδοκύηση µία φορά είναι πιθανό να ξαναεµφανίσουν.
Συµπτώµατα
Τα κλινικά σηµεία µοιάζουν µε αυτά του τοκετού και της γαλακτοπαραγωγής της εγκύου σκύλας. Επιπλέον, συχνά τα ζώα έχουν την τάση να αποµονώνονται µέσα στο σπίτι και να δηµιουργούν φωλιά, µπορεί να εµφανίσουν ανορεξία και µειωµένη διάθεση, χωρίς αυτά να συνοδεύονται από απώλεια βάρους. Συχνά υιοθετούν διάφορα αντικείµενα, τα οποία προστατεύουν σαν να επρόκειτο για κουτάβια τους. Επίσης, αν βρουν ορφανά κουτάβια ή γατάκια, τα υιοθετούν και τα φροντίζουν σαν να ήταν δικά τους κουτάβια.
Πού οφείλεται;
Η εµφάνιση συµπτωµάτων ψευδοκύησης προκαλείται από την πτώση της συγκέντρωσης προγεστερόνης στο αίµα και την ταυτόχρονη αύξηση της προλακτίνης. Στα αστείρωτα θηλυκά η προγεστερόνη παραµένει σε υψηλά επίπεδα στο αίµα για δύο µήνες µετά τον οίστρο, ανεξαρτήτως του αν έχουν ζευγαρώσει και αν υπάρχει εγκυµοσύνη.
Το φαινόµενο ψευδοκύησης αποτελεί χαρακτηριστικό που προέρχεται από τη συµπεριφορά της αγέλης. Θηλυκά που συµβιώνουν συνήθως συγχρονίζονται και εµφανίζουν οίστρους ταυτόχρονα, οπότε γεννάνε ή εµφανίζουν παραγωγή γάλακτος µαζί. Οταν οι πρόγονοι των σηµερινών σκύλων ζούσαν στη φύση σε αγέλες, µόνο τα κυρίαρχα θηλυκά ζευγάρωναν, ώστε τα κουτάβια να έχουν πλεονεκτικά χαρακτηριστικά. Οµως τα υπόλοιπα θηλυκά της αγέλης µπορούσαν µε το φαινόµενο της ψευδοκύησης να συµβάλλουν στην ανατροφή των µικρών που γεννούσαν τα κυρίαρχα θηλυκά.
Μπορεί να παρατηρηθεί µετά τη στείρωση;
Ναι, όταν αυτή πραγµατοποιείται κατά τη διάρκεια του δίοιστρου, δηλαδή το πρώτο δίµηνο µετά το τέλος του οίστρου. Τότε µπορεί να παρατηρηθεί ψευδοκύηση 3 – 4 ηµέρες µετά τη διενέργεια της ωοθηκυστερεκτοµής. Γι’ αυτό, αν δεν συντρέχει κάποιος άλλος άµεσος λόγος, καλό είναι να αποφεύγεται η στείρωση κατά το διάστηµα αυτό. Είναι, πάντως, µια φυσιολογική επίπτωση όταν διενεργείται στείρωση κατά το διάστηµα αυτό και δεν πρέπει να θεωρείται αρνητική επιπλοκή ή λανθασµένος χειρουργικός χειρισµός.
Ψευδοκύηση µπορεί ακόµη να παρατηρηθεί σε ζώα στα οποία χορηγούνται προγεσταγόνα, 3 έως 4 ηµέρες µετά τη διακοπή της αγωγής αυτής.
Θηλυκά µε υποθυρεοειδισµό µπορεί να έχουν αυξηµένη πιθανότητα να εµφανίσουν ψευδοκύηση, αν δεν λαµβάνουν κατάλληλη αγωγή για την πάθηση αυτή και εφόσον έχουν αυξηµένες συγκεντρώσεις προλακτίνης.
Είναι επικίνδυνη;
Η ψευδοκύηση δεν προδιαθέτει την εκδήλωση άλλων παθήσεων του γεννητικού συστήµατος. Λανθασµένα πιστεύεται ότι σκύλες που εµφανίζουν ψευδοκύηση διατρέχουν µεγαλύτερο κίνδυνο για ανάπτυξη πυοµήτρας. Ούτε ευθύνεται για την εµφάνιση ανώµαλων οιστρικών κύκλων ούτε είναι αποτέλεσµα αυτών.
Πώς θεραπεύεται;
Θεραπεία σε ζώα µε ήπια συµπτώµατα συνήθως δεν απαιτείται, αφού τα συµπτώµατα υποχωρούν από µόνα τους σε διάστηµα 10 – 15 ηµερών. Σε σπάνιες περιπτώσεις τα συµπτώµατα µπορεί να συνεχίσουν έως και 5 µήνες µετά τον οίστρο. Σε ζώα στα οποία παρουσιάζεται γαλακτοπαραγωγή, η µείωση της τροφής και του νερού για 3 – 4 ηµέρες είναι συνήθως αρκετή για να περιορίσει την έκκριση του γάλακτος. Οι ιδιοκτήτες δεν θα πρέπει να αποµακρύνουν το γάλα από τους µαστούς, γιατί το µόνο που θα επιτύχουν είναι να δραστηριοποιήσουν το µαστό για ακόµη περισσότερη γαλακτοπαραγωγή.
Μόνο σε περιπτώσεις όπου η γαλακτοπαραγωγή είναι έντονη χορηγείται φαρµακευτική αγωγή από τον κτηνίατρο (αυτός θα κρίνει αν χρειάζεται), προκειµένου να αποτραπεί ο κίνδυνος µαστίτιδας.
Σκύλες που έχουν την τάση να υιοθετούν διάφορα αντικείµενα (κουκλάκια, παιχνίδια, κ.λπ.) καλό είναι να µην έχουν πρόσβαση σε αυτά για λίγες ηµέρες. Η µητρική συµπεριφορά πρέπει να αποθαρρύνεται και κρεβάτια ή µαξιλάρια που µπορεί να παίζουν το ρόλο της φωλιάς να αποµακρύνονται.
Αυξηµένη άσκηση και περισσότερες βόλτες βοηθούν να αποσπαστεί το ζώο και να διακοπεί η µητρική συµπεριφορά. Σπάνια, σε σκύλες που εµφανίζουν ακραίες µεταβολές στη συµπεριφορά τους (άγχος, επιθετικότητα, ανησυχία, τάση αποµόνωσης) χρειάζεται να χορηγηθούν ηρεµιστικά για λίγες ηµέρες.
Για ζώα που εµφανίζουν επανειληµµένες ψευδοκυήσεις µετά από κάθε οίστρο υπάρχουν κάποιες εναλλακτικές θεραπείες, ικανές να µειώσουν το ποσοστό εµφάνισης του φαινοµένου ή και την ένταση των συµπτωµάτων.
Υπάρχει πρόληψη;
Το µόνο µόνιµο προληπτικό µέτρο είναι η στείρωση (ωοθηκυστερεκτοµή). Αυτή δεν πρέπει να πραγµατοποιείται όταν τα συµπτώµατα είναι παρόντα, γιατί θα επιτείνει και θα αυξήσει την έντασή τους, µε πιθανότητα να συνεχίσουν σε µόνιµη βάση. Η απόφαση για στείρωση, αν σκοπός µας είναι αποκλειστικά η αντιµετώπιση των ψευδοκυήσεων, καλό είναι να αναβάλλεται µέχρι την ηλικία των 3 ετών, αφού κάποια ζώα µετά την ηλικία αυτή σταµατούν να εµφανίζουν τα συµπτώµατα.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου